Wat als

Hieronder staan twaalf situaties die vaak voorkomen. De antwoorden geven richting, maar zijn geen persoonlijk advies. Speelt er veel geld, een bedrijf, een samengesteld gezin of vermogen in het buitenland, laat je dan adviseren door een notaris.

Zonder testament geldt de wettelijke verdeling. Jij krijgt alle bezittingen en schulden, en kunt in het huis blijven wonen. De kinderen krijgen een vordering ter waarde van hun erfdeel, die meestal pas opeisbaar wordt als jij overlijdt. Heeft je man een testament, dan kan het anders geregeld zijn.

Zonder testament niet: ongehuwd samenwonenden erven niet automatisch van elkaar. Kijk of er een testament of samenlevingscontract is. Voor de erfbelasting kun je onder voorwaarden wel dezelfde vrijstelling krijgen als een echtgenoot, bijvoorbeeld als jullie een samenlevingscontract hadden en lang genoeg samenwoonden.

Kijk eerst of er een overlijdensrisicoverzekering is: die lost een deel of alles af. Neem contact op met de hypotheekverstrekker, en bekijk samen of de lasten nog te dragen zijn. Er zijn vaak meer mogelijkheden dan je denkt.

Niet als je de erfenis verwerpt of beneficiair aanvaardt. Met verwerpen erf je niets, ook geen schulden. Met beneficiair aanvaarden worden schulden alleen uit de nalatenschap betaald. Doe tot je hebt gekozen niets met spullen uit de nalatenschap, want daarmee kun je de erfenis zuiver aanvaarden.

Als kind heb je recht op de legitieme portie: de helft van wat je zonder testament had gekregen, als geldbedrag. Je moet daar zelf binnen vijf jaar een beroep op doen.

Zonder testament niet: stiefkinderen erven niet automatisch van een stiefouder. Wil je dat alle kinderen erven, dan moet dat in een testament. Laat je daarbij goed adviseren, want er zijn veel mogelijkheden.

Binnen de Europese Unie geldt meestal het erfrecht van het land waar iemand het laatst gewoon verblijf had, tenzij hij in zijn testament voor het recht van zijn nationaliteit heeft gekozen. Woonde je vader bijvoorbeeld in Portugal, dan geldt dus vaak Portugees erfrecht. Laat je adviseren door een notaris met internationale ervaring.

Een eenmanszaak valt in de nalatenschap. De erfgenamen beslissen of het bedrijf wordt voortgezet, verkocht of beëindigd. Lopende opdrachten, personeel en schulden van het bedrijf horen daar ook bij. Schakel snel een accountant of notaris in.

Niet altijd. Banken hebben eigen regels: bij een klein saldo vragen ze soms genoegen met een andere verklaring. Vraag het de bank voordat je een notaris inschakelt. Voor de overdracht van een huis is een notaris wel altijd nodig.

Laat het Centraal Testamentenregister raadplegen, via een notaris of zelf schriftelijk. Daarin staat of er een testament bij een Nederlandse notaris ligt, en bij welke.

Uitgebreidere uitleg vind je bij nalatenschap en erfrecht en erfenis en testament. Een notaris of erfrechtspecialist vind je in de bedrijvengids.