Rouwverwerking

Rouw is geen probleem om op te lossen

Rouw is wat er gebeurt als je iemand verliest van wie je houdt. Het kan verdriet zijn, maar ook boosheid, schuldgevoel, opluchting, vermoeidheid of een vreemde leegte. Soms allemaal op één dag. Dat is normaal.

Rouw heeft geen vaste volgorde en geen einddatum. Het verlies gaat niet over, maar de meeste mensen leren er in de loop van de tijd mee leven.

Hoe rouw kan voelen

Emotioneel: verdriet, gemis, boosheid, angst, schuldgevoel, soms opluchting
Lichamelijk: moe, slecht slapen, weinig eetlust, een zwaar gevoel op de borst
In je hoofd: moeite met concentreren, vergeetachtig, steeds terugdenken
In je gedrag: je terugtrekken, of juist heel druk bezig blijven

Een laatste aanraking. Afscheid heeft geen vaste vorm.

Wat zeggen de rouwmodellen?

Er zijn verschillende manieren om naar rouw te kijken. Ze helpen om te begrijpen wat je doormaakt, niet om te meten of je het goed doet.

De fasen van Kübler-Ross: ontkenning, boosheid, onderhandelen, somberheid en aanvaarding. Ze beschreef die oorspronkelijk bij mensen die zelf gingen sterven. De fasen lopen in werkelijkheid door elkaar, en niet iedereen maakt ze mee.
De rouwtaken van Worden: het verlies aanvaarden, de pijn doormaken, je aanpassen aan een leven zonder de ander, en een blijvende band vinden terwijl je verder leeft.
Het duale procesmodel van Stroebe en Schut: je beweegt heen en weer tussen stilstaan bij het verlies en bezig zijn met het gewone leven. Allebei is nodig.

Wat kan helpen

Praten met mensen die de overledene ook kenden
Herinneringen bewaren: foto's, een brief, een plek om naartoe te gaan
Ritme houden: eten, slapen, even naar buiten
Jezelf de tijd geven, ook als je omgeving verder lijkt te gaan
Lotgenoten ontmoeten die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt

Rouw hoeft niet mooi te zijn. Het hoeft alleen van jou te zijn.

Uit een gesprek met een rouwbegeleider

Rouw op het werk

Er is in Nederland geen wettelijk rouwverlof. Voor de eerste dagen is er calamiteitenverlof of bijzonder verlof; hoeveel dagen je krijgt, staat vaak in je cao of arbeidsvoorwaarden. Praat met je werkgever over wat je nodig hebt. Meer lees je bij rouw op het werk.

Wanneer zoek je hulp?

De meeste mensen verwerken een verlies met steun van hun omgeving. Merk je dat je na lange tijd nog steeds nauwelijks kunt functioneren, of dat het steeds zwaarder wordt, praat dan met je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een psycholoog of een rouwtherapeut.

Een rouwbegeleider kan ook helpen, zonder verwijzing. Rouwbegeleiding valt meestal niet onder de basisverzekering; soms wel onder een aanvullende verzekering.

Denk je aan zelfdoding? Praat erover met iemand. Je kunt dag en nacht anoniem bellen met 113, via 113 of gratis via 0800-0113.

Een rouwbegeleider vinden

In de bedrijvengids vind je rouwbegeleiders en -therapeuten bij jou in de buurt.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt rouw?

Daar is geen vaste termijn voor. Het verlies blijft, maar de meeste mensen merken dat het na verloop van tijd een plek krijgt. Blijft het na lange tijd je hele leven beheersen, bespreek dat dan met je huisarts.

Is het normaal dat ik soms niets voel?

Ja. Ook verdoving, leegte of juist opluchting horen bij rouw. Gevoelens komen vaak in golven.

Heb ik recht op rouwverlof?

Er is geen wettelijk rouwverlof. Voor de eerste dagen is er calamiteitenverlof of bijzonder verlof. Kijk in je cao of arbeidsvoorwaarden, en bespreek met je werkgever wat je nodig hebt.

Wordt rouwbegeleiding vergoed?

Meestal niet uit de basisverzekering. Soms wel uit een aanvullende verzekering. Verwijst je huisarts je door naar een psycholoog, dan kan dat wel onder de basisverzekering vallen.

Verwante onderwerpen

Palliatieve zorg Rouw wereldwijd