Een testament: zelf bepalen wat er gebeurt
Zonder testament bepaalt de wet wie erft. Met een testament bepaal je het zelf. Een testament laat je opstellen door een notaris; die zorgt dat het wordt ingeschreven in het Centraal Testamentenregister, zodat het na je overlijden wordt gevonden.
Wat een testament kost, verschilt per notaris en per situatie. Vraag vooraf een prijsopgave.
Wat kun je vastleggen?
- Wie er erft, en in welke verhouding, ook als dat niet je familie is
- Een legaat: een bepaald bedrag of voorwerp voor een bepaalde persoon of een goed doel
- Een executeur: iemand die de nalatenschap afwikkelt
- Een voogd: wie voor je minderjarige kinderen zorgt als jij er niet meer bent
- Een uitsluitingsclausule: je erfenis blijft buiten een gemeenschap van goederen als een erfgenaam gaat scheiden
- Een kortlevingsclausule: wat er gebeurt als een erfgenaam kort na jou overlijdt
Testament, codicil en levenstestament
Een codicil is een handgeschreven, gedateerd en ondertekend briefje. Daarin kun je je uitvaartwensen vastleggen en bepalen wie bijvoorbeeld je sieraden, kleding of meubels krijgt. Geld of een huis regel je er niet mee; daarvoor is een testament nodig.
Een levenstestament gaat niet over je overlijden, maar over de tijd dat je zelf geen beslissingen meer kunt nemen, bijvoorbeeld door dementie. Je geeft daarin iemand volmacht om je zaken te regelen.
Kinderen en de legitieme portie
Kinderen kun je niet helemaal onterven. Een kind houdt recht op de legitieme portie: de helft van wat het zonder testament had gekregen, als geldbedrag. Het kind moet daar zelf binnen vijf jaar een beroep op doen. Een partner heeft geen legitieme portie.
Redactie Uitvaart-PlatformEen testament is geen wantrouwen. Het is zorg die vooruit reist.
Een erfenis afwikkelen, stap voor stap
- Zoek uit of er een testament is. De notaris kijkt dat na in het Centraal Testamentenregister; je kunt het ook zelf schriftelijk navragen.
- Stel vast wie de erfgenamen zijn, en wie de nalatenschap afwikkelt.
- Kies als erfgenaam: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Doe tot je hebt gekozen niets met spullen uit de nalatenschap.
- Maak een overzicht van alle bezittingen en schulden.
- Betaal de schulden uit de nalatenschap, en regel de lopende zaken zoals bank, huur en abonnementen.
- Doe aangifte erfbelasting als dat nodig is: bij een overlijden vanaf 1 januari 2026 binnen 20 maanden.
- Verdeel wat overblijft volgens het testament of de wet.
Hoe lang duurt het?
Een eenvoudige nalatenschap is vaak binnen enkele maanden afgerond. Met een huis, een bedrijf of onenigheid tussen erfgenamen kan het veel langer duren. Voor een eenvoudige nalatenschap is een notaris niet altijd nodig; voor een verklaring van erfrecht en de overdracht van een huis wel.
Meer lezen en hulp vinden
Wie erft er zonder testament, en hoeveel erfbelasting betaal je? Dat lees je bij nalatenschap en erfrecht. Een notaris of erfrechtspecialist vind je in de bedrijvengids.