Nieuwe uitvaartwet: resomatie en samen begraven in één kist mogelijk

De regels rondom begraven en cremeren worden mogelijk flink aangepast. Het kabinet heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de huidige Wet op de lijkbezorging moet vervangen. Daarmee komen er nieuwe mogelijkheden voor wat er na een overlijden met een lichaam kan gebeuren. Zo wordt resomatie, ook wel watercrematie genoemd, mogelijk gemaakt en kunnen twee overledenen samen in één kist worden begraven, gecremeerd of geresomeerd.

Het wetsvoorstel voor de nieuwe Wet bestemming lichamen overledenen is op 25 september 2026 voor advies naar de Raad van State gestuurd. Het voorstel moet de huidige Wet op de lijkbezorging vervangen en de regels beter laten aansluiten bij de manier waarop mensen tegenwoordig hun uitvaart willen vormgeven.

De modernisering gaat verder dan alleen de introductie van resomatie. Ook bestaande vormen van lijkbezorging krijgen nieuwe mogelijkheden.

Wat verandert er door de nieuwe uitvaartwet?

Een van de opvallendste veranderingen is de mogelijke komst van resomatie. Bij deze methode wordt het lichaam van een overledene door middel van alkalische hydrolyse afgebroken in een waterige oplossing.

Daarnaast maakt het wetsvoorstel het mogelijk om:

• twee overledenen samen in één kist te begraven;
• twee overledenen samen in één kist te cremeren;
• twee overledenen samen in één kist te resomeren;
• bij een begrafenis een asbus in dezelfde kist bij te zetten;
• begraven binnen 24 uur eenvoudiger te maken;
• duidelijker vast te leggen wanneer handelingen aan het lichaam na overlijden mogen plaatsvinden.

Deze wijzigingen zijn onderdeel van een bredere modernisering van de regels rondom de bestemming van lichamen na overlijden.

Wat is resomatie of watercrematie?

Resomatie wordt ook wel alkalische hydrolyse genoemd. Het lichaam wordt daarbij in een speciaal drukvat geplaatst. Met heet water en kaliumhydroxide worden de zachte weefsels afgebroken.

Het proces duurt enkele uren. Uiteindelijk blijven de botten over. Deze worden gedroogd en vermalen tot een fijn poeder dat qua uiterlijk vergelijkbaar is met crematie-as.

Het grote verschil met cremeren is dat het lichaam bij resomatie niet wordt verbrand. Het proces vindt plaats met water en een alkalische oplossing.

De Gezondheidsraad onderzocht alkalische hydrolyse eerder en adviseerde in 2020 positief over de mogelijkheid om deze methode in Nederland toe te laten.

Samen in één kist begraven of cremeren

Een andere opvallende verandering is dat het mogelijk wordt om twee overledenen samen in één kist te begraven, te cremeren of te resomeren.

Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer partners of andere naasten kort na elkaar overlijden en nabestaanden de wens hebben om hen samen te laten gaan.

Onder de huidige regels zijn hiervoor beperkingen. Het nieuwe wetsvoorstel wil meer ruimte bieden voor dergelijke persoonlijke wensen.

Voor families kan dit betekenen dat er in de toekomst meer mogelijkheden zijn om de manier waarop twee mensen samen afscheid nemen ook na hun overlijden vorm te geven.

Ook een asbus bijzetten in dezelfde kist

Het wetsvoorstel maakt daarnaast mogelijk dat bij een begrafenis een asbus in dezelfde kist wordt bijgezet.

Dat kan bijvoorbeeld een rol spelen wanneer iemand eerder is gecremeerd en een partner later wordt begraven. De nieuwe mogelijkheid kan ervoor zorgen dat de overledenen toch samen op dezelfde plek kunnen worden begraven.

Welke praktische voorwaarden hiervoor precies gaan gelden, moet uit de verdere uitwerking van de wet blijken.

Begraven binnen 24 uur wordt eenvoudiger

Ook de regels rondom begraven binnen 24 uur worden aangepast.

Op dit moment is voor een begrafenis binnen 36 uur een aparte toestemming nodig. Het nieuwe wetsvoorstel wil de procedure rondom zeer snelle uitvaarten vereenvoudigen.

Dat kan vooral relevant zijn voor situaties waarin vanuit een religieuze of culturele overtuiging de voorkeur bestaat om iemand zo snel mogelijk te begraven.

Daarbij blijven de noodzakelijke controles rondom het overlijden uiteraard belangrijk.

Meer bescherming van het lichaam na overlijden

De nieuwe wet gaat niet alleen over nieuwe manieren van begraven, cremeren en resomeren.

Er wordt ook nadrukkelijker vastgelegd wanneer en onder welke omstandigheden handelingen aan het lichaam van een overledene mogen worden verricht.

Daarmee wil de wet de lichamelijke integriteit van overledenen beter beschermen.

Tegelijkertijd worden de mogelijkheden voor onderzoek na overlijden uitgebreid wanneer daar aanleiding toe is.

Meer mogelijkheden voor politie en forensisch onderzoek

Een ander onderdeel van de nieuwe wet heeft betrekking op het vaststellen van de omstandigheden waaronder iemand is overleden.

Wanneer er aanwijzingen zijn voor een mogelijk niet-natuurlijk overlijden, moeten politie en forensische artsen voldoende mogelijkheden hebben om onderzoek te doen.

Het wetsvoorstel geeft de politie daarom aanvullende bevoegdheden om onderzoek te verrichten aan het lichaam van een overledene en op de plek waar het lichaam is aangetroffen.

Ook kan een gemeentelijk lijkschouwer nader onderzoek doen wanneer er twijfel bestaat over een natuurlijke doodsoorzaak.

Het doel daarvan is onder meer om te voorkomen dat een mogelijk strafbaar feit onopgemerkt blijft.

Waarom wordt de Wet op de lijkbezorging aangepast?

De huidige Wet op de lijkbezorging bestaat al lange tijd. De samenleving, de uitvaartbranche en de wensen van mensen rondom hun eigen uitvaart zijn in de tussentijd veranderd.

Het kabinet wil daarom meer ruimte geven aan de persoonlijke keuze van mensen over wat er na hun overlijden met hun lichaam gebeurt.

Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zijn verschillende partijen betrokken geweest, waaronder organisaties uit de uitvaartsector, religieuze organisaties, gemeenten en partijen uit de justitieketen.

De nieuwe wet moet daarmee niet alleen nieuwe technieken mogelijk maken, maar ook beter aansluiten bij verschillende persoonlijke, culturele en religieuze wensen.

Is resomatie straks meteen toegestaan?

Nee.

Hoewel het kabinet heeft ingestemd met het wetsvoorstel, is de nieuwe wet nog niet van kracht.

Het wetsvoorstel is eerst voor advies naar de Raad van State gestuurd. Daarna volgt de parlementaire behandeling. De Tweede Kamer en vervolgens de Eerste Kamer moeten zich nog over het wetsvoorstel buigen.

Pas wanneer de volledige wetgevingsprocedure is doorlopen en de wet in werking treedt, kunnen de nieuwe mogelijkheden daadwerkelijk worden toegepast.

Een definitieve datum waarop resomatie in Nederland beschikbaar komt, is daarom nog niet bekend.

Wat betekent dit voor de uitvaartbranche?

Als de wet wordt aangenomen, krijgt de Nederlandse uitvaartbranche er verschillende nieuwe mogelijkheden bij.

Uitvaartondernemers zullen families straks mogelijk moeten informeren over meerdere vormen van lijkbezorging. Naast begraven en cremeren kan dan ook resomatie onderdeel worden van het gesprek.

Ook de mogelijkheid om twee overledenen samen te begraven, cremeren of resomeren kan nieuwe praktische vragen opleveren. Denk aan de organisatie van het afscheid, de keuze van de locatie, de kist en de verdere bestemming van de overblijfselen.

Voor uitvaartprofessionals betekent de wetswijziging daarom niet alleen dat er nieuwe mogelijkheden ontstaan, maar ook dat informatievoorziening richting families belangrijker wordt.

Meer keuze betekent ook meer persoonlijke mogelijkheden

De voorgestelde wet laat een duidelijke ontwikkeling zien: de regels rondom de bestemming van een lichaam worden flexibeler.

Waar begraven en cremeren lange tijd de belangrijkste mogelijkheden waren, wordt gekeken naar manieren om meer ruimte te geven aan persoonlijke wensen.

Voor de ene familie kan begraven belangrijk zijn, terwijl een ander juist kiest voor cremeren. Als resomatie wettelijk wordt toegestaan, komt daar een nieuwe mogelijkheid bij.

Ook wensen die betrekking hebben op het samen begraven van partners of familieleden kunnen straks mogelijk eenvoudiger worden uitgevoerd.

De keuze rondom de bestemming van een lichaam blijft daarmee steeds meer onderdeel van het persoonlijke afscheid.

Veelgestelde vragen over de nieuwe uitvaartwet

Wat is de nieuwe Wet bestemming lichamen overledenen?

De Wet bestemming lichamen overledenen is een wetsvoorstel dat de huidige Wet op de lijkbezorging moet vervangen. Het voorstel moderniseert de regels rondom de bestemming en behandeling van lichamen na overlijden.

Wordt resomatie toegestaan in Nederland?

Het wetsvoorstel maakt de introductie van resomatie mogelijk. De wet is echter nog niet definitief en moet nog door het verdere wetgevingsproces.

Wat is watercrematie?

Watercrematie is een benaming die wordt gebruikt voor resomatie, oftewel alkalische hydrolyse. Daarbij wordt een lichaam met behulp van heet water en een alkalische oplossing afgebroken.

Kunnen twee mensen straks samen in één kist worden begraven?

Het wetsvoorstel maakt gezamenlijk begraven in één kist mogelijk. Ook gezamenlijk cremeren en resomeren in één kist wordt voorgesteld.

Kan een asbus straks samen met een overledene in één graf?

Volgens het wetsvoorstel wordt het mogelijk om bij een begraving een asbus in dezelfde kist bij te zetten.

Mag je straks binnen 24 uur begraven?

Het wetsvoorstel maakt de procedure voor begraven binnen 24 uur eenvoudiger. De exacte regels en voorwaarden volgen uit de verdere wetgeving.

Wanneer gaat de nieuwe wet in?

Dat is nog niet bekend. Het wetsvoorstel moet eerst advies krijgen van de Raad van State en vervolgens worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer.

Een nieuwe fase voor de Nederlandse uitvaart

De voorgestelde wet kan de Nederlandse uitvaartwereld aanzienlijk veranderen. Niet alleen door resomatie mogelijk te maken, maar ook door nieuwe keuzes toe te voegen aan bestaande vormen van lijkbezorging.

Samen begraven, samen cremeren of samen resomeren in één kist. Een asbus bijzetten in dezelfde kist. Sneller kunnen begraven. En tegelijkertijd strengere en duidelijkere regels rondom het lichaam en onderzoek na overlijden.

Of en wanneer al deze mogelijkheden daadwerkelijk beschikbaar komen, hangt af van het verdere wetgevingsproces.

Voor mensen die nadenken over hun eigen uitvaart betekent het wetsvoorstel vooral dat er mogelijk meer keuzevrijheid ontstaat over wat er na hun overlijden met hun lichaam gebeurt.